Έχετε επιχείρηση στη Δυτική Αττική ;

Είστε Πολιτιστικός Σύλλογος, Αθλ. Σωματείο κλπ στη Δυτική Αττική ;

Καταχώρηση και προβολή δωρεάν στο opalmos.gr

Τηρείται σειρά προτεραιότητας

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (4 Μαρτίου 1851 - 3 Ιανουαρίου 1911)

Κατηγορία: ΕΓΡΑΨΑΝ Δημοσιεύτηκε στις 03 Ιανουαρίου 2018







Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης(Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911), «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κ. Π. Καβάφη, είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γνωστός και ως «ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων». 


Έγραψε κυρίως διηγήματα, τα οποία κατέχουν περίοπτη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Ο ίδιος σε ένα σύντομο αυτοβιογραφικό σημείωμα ιστορεί τη ζωή του:

"Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ, τῇ 4 Μαρτίου 1851. 
Ἐβγήκα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον εἰς τὰ 1863, ἀλλὰ μόνον τῷ 1867 ἐστάλην εἰς τὸ Γυμνάσιον Χαλκίδος, ὅπου ἤκουσα τὴν Α΄ καὶ Β΄ τάξιν. 

Τὴν Γ΄ ἐμαθήτευσα εἰς Πειραιᾶ, εἴτα διέκοψα τὰς σπουδάς μου καὶ ἔμεινα εἰς τὴν πατρίδα. Κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1872 ὑπήγα εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος χάριν προσκυνήσεως, ὅπου ἔμεινα ὀλίγους μῆνας. Τῷ 1873 ἤλθα εἰς Ἀθήνας καί ἐφοίτησα εἰς τὴν Δ΄ τοῦ Βαρβακείου. 

Τῷ 1874 ἐνεγράφην εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολήν, ὅπου ἤκουα κατ’ ἐκλογὴν ὀλίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ’ ἰδίαν δὲ ἠσχολούμην εἰς τὰ ξένας γλώσσας.

Μικρὸς ἐζωγράφιζα Ἁγίους, εἴτα ἔγραφα στίχους, καί ἐδοκίμαζα να συντάξω κωμῳδίας. Τῷ 1868 ἐπεχείρησα νὰ γράψω μυθιστόρημα. 

Τῷ 1879 ἐδημοσιεύθη "ἡ Μετανάστις" ἔργον μου εἰς τὸ περιοδικὸν "Σωτήρα". 
Τῷ 1882 ἐδημοσιεύθη "Οἱ ἔμποροι τῶν Ἐθνῶν" εἰς τὸ "Μὴ χάνεσαι". 
Ἀργότερα ἔγραψα περὶ τὰ ἑκατὸν διηγήματα, δημοσιευθέντα εἰς διάφορα περιοδικὰ καί ἐφημερίδας."


"Το 1872 επισκέφτηκε το Άγιο Όρος μαζί με τον φίλο του Νικόλαο Διανέλο, αργότερα μοναχό Νήφωνα, όπου παρέμεινε οκτώ μήνες ως δόκιμος μοναχός. Μη θεωρώντας τον εαυτό του άξιο να φέρει το «αγγελικό σχήμα», επέστρεψε στην Αθήνα και γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου, την οποία, με όλες τις προσπάθειες που έκανε, δεν την τελείωσε, γιατί η φτώχεια, η ανέχεια και η επισφαλής υγεία του τού στάθηκαν ανυπέρβλητα εμπόδια".



 Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη Δεξαμενή το 1906. Φωτ. του Παύλου Νιρβάνα. 



Το σπίτι του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στη Σκιάθο (σήμερα μουσείο). Φωτ. Μουσείο Παπαδιαμάντη. 


O Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης υπήρξε μια τραγική προσωπικότητα της νεότερης Ελλάδας με τόσο πολλές όψεις που ακόμη τον ανακαλύπτουμε. 

Εζησε μόνος, απένταρος, πιστός στην τέχνη, αδιάφορος για τα χρήματα και την κοινωνική ένταξη, μοίρασε τη ζωή ανάμεσα στα καπηλειά και στις εκκλησίες, σχεδόν ρακένδυτος, υπήρξε πάντα ένας αποσυνάγωγος τεχνίτης της γλώσσας και της αφήγησης. Ενας έλληνας μποέμ. 


Γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου 1851 σε ένα νησί που φημίζεται για τη φυσική καλλονή του και τους ψαράδες του, τη Σκιάθο. Ηταν το τέταρτο παιδί του ζεύγους Αδαμαντίου και Γκιουλιώς (Αγγελικής) Εμμανουήλ. Το επώνυμο Παπαδιαμάντης προέρχεται από το όνομα του πατέρα του που ήταν και παπάς. 


 
Τα παιδικά του χρόνια ήταν ανέμελα στο νησί και θα τα ανακαλέσει πολλές φορές νοσταλγικά στα κείμενά του. Ως το 1860 φοίτησε στο δημοτικό σχολείο Σκιάθου, όπου έμαθε τα βασικά- ανάγνωση, γραφή, μαθηματικά-, του άρεσε όμως, από ό,τι λένε, πιο πολύ να ζωγραφίζει. 

Στα παιχνίδια του είχε συντροφιά ανάμεσα στους άλλους τον ξάδελφό του, μετέπειτα καλό συγγραφέα Αλέξανδρο Μωραϊτίδη και τον Νικόλαο Διανέλλο, μετέπειτα μοναχό Νήφωνα, ο οποίος θα είναι για χρόνια ο «κολλητός» του. 

Θα πάνε μαζί στο Αγιον Ορος, θα κατοικήσουν (μέχρι παρεξηγήσεως) για λίγο στο ίδιο διαμέρισμα, ώσπου ο Νήφωνας να παντρευτεί και να φύγει για να μείνει στο Χαρβάτι. 

Ανθρωπος των καπηλειών και των τρωγλών
  
Ο πατέρας του θα τον στείλει στην Αθήνα για να σπουδάσει Θεολογία, αλλά αυτός θα κάνει στροφή την τελευταία στιγμή και θα γραφτεί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. 
Θα απογοητευθεί γρήγορα από το στείρο κλίμα και θα τα παρατήσει. Μελετά μόνος του αγγλικά και γαλλικά και παραδίδει μαθήματα. Φυτοζωεί κυριολεκτικά. 

Το 1878 γνωρίζεται με τον εκδότη της «Ακρόπολης» Βλάση Γαβριηλίδη που θα τον παρακινήσει να δημοσιεύσει το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Η μετανάστις» στην εφημερίδα «Νεολόγος» Κωνσταντινουπόλεως. Θα ακολουθήσει το 1882 το δεύτερο μυθιστόρημά του με τίτλο «Οι έμποροι των εθνών» δημοσιευμένο στο «Μη χάνεσαι». Δημοσιεύει συνεχώς, γίνεται πια γνωστός στους λογοτεχνικούς κύκλους, αν και αποφεύγει να συγχρωτίζεται με αυτούς. 

Οσο ζούσε δεν είδε ποτέ δημοσιευμένο δικό του βιβλίο, αλλά αυτό δεν εμπόδισε το έργο του να αποτελεί τη βασικότερη παρακαταθήκη για τους έλληνες πεζογράφους: Δ. Χατζής, Γ. Ιωάννου, Αλ. Κοτζιάς, Χρ. Μηλιώνης, Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλος, Θ. Βαλτινός, Μένης Κουμανταρέας... 

Είναι μια γραφική φιγούρα της Αθήνας. Ο συγκαιρινός του Μιλτιάδης Μαλακάσης τον περιγράφει ως «μια σιλουέτα με ακατάστατα γενάκια, απεριποίητη περιβολή, λασπωμένα ή κατασκονισμένα υποδήματα,ξεθωριασμένο ημίψηλο,με μια παπαδίστικη κάννα με ασημένια λαβή, μαύρο κορδόνι γύρω από μια ασιδέρωτη λουρίδα,ένα είδος κολάρου,συγκρατώντας με τα χέρια του ένα πανωφόρι που του έπεφτε λίγο μεγάλο», το οποίο ήταν γνωστό ότι του το είχε στείλει από το Λονδίνο ο Αλέξανδρος Πάλλης. 

Ο Δ. Χατζόπουλος τον χαρακτηρίζει ιδιόρρυθμο, εκκεντρικό, μποέμ, άνθρωπο των καπηλειών και των τρωγλών, και τον παρομοιάζει με τον φιλόσοφο Μένιππο, τον πνευματώδη Λουκιανό, τον παρατηρητικό Ντίκενς, τον ψυχολόγο Τουργκένιεφ. Ο ίδιος όταν το μάθει θα πει: «Δεν μοιάζω με κανέναν,είμαι ο εαυτός μου»

Συχνάζει στο μπακάλικο του Καχριμάνη στου Ψυρρή, αλλά και στη μικρή εκκλησία του Αγίου Ελισαίου, όπου ψάλλει μαζί με τον ξάδελφό του Αλέξανδρο Μωραΐτίδη. 

Το 1906 αρχίζει να συχνάζει στη Δεξαμενή Κολωνακίου. Κάθεται στο πιο φτηνό από τα δύο καφενεία, αυτό του Μπαρμπα-Γιάννη, όπου ο καφές είχε μία δεκάρα. Αγοραφοβικός, μακριά από όλους τους πελάτες, σταύρωνε τα χέρια στο στήθος, έγερνε το κεφάλι και ονειροπολούσε. Εκεί τον φωτογράφισε ο Παύλος Νιρβάνας, σε αυτή τη φωτογραφία που τον έχουμε ως σήμερα. 

Γράφει και μεταφράζει συνέχεια για να μπορεί να ζει. 
 Το 1909 θα γυρίσει στο νησί του. Θα αρρωστήσει και θα πεθάνει το βράδυ της 2ας προς 3η Ιανουαρίου 1911. 
Εζησε μοναχικός, ανέραστος, πάσχων. 

Η διαμάχη για το έργο του 

Ο Παπαδιαμάντης, αν και οι παλαιότεροι κριτικοί (Παλαμάς, Ξενόπουλος κ.ά.) θα εξυμνήσουν το έργο του, δεν θα τύχει της ίδιας αποδοχής από τους νεότερους. 

Η σχολή των Κ.Θ. Δημαρά και Π. Μουλλά θα μειώσει την αξία του, καθώς θα θεωρήσει ότι πρόκειται για λαογραφικά ηθικά κείμενα χωρίς ιδιαίτερη λογοτεχνική αξία, ενώ του προσάπτει προχειρότητα και αναχρονιστικές τάσεις στη γλώσσα. 

Από την άλλη σκοπιά, οι αμύντορες της Ορθοδοξίας τον θεωρούν εκπρόσωπό τους, μη αναγνωρίζοντας καμία άλλη πτυχή στο έργο του. 

Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη δίχασε επίσης την κριτική. 

 Ο Κ. Χατζόπουλος και ο Α. Τερζάκης τη βρήκαν σχολαστική και προβληματική, ενώ τη θαύμασαν ο Τ. Αγρας, ο Ελύτης, ο Ζ. Λορεντζάτος κ.ά. Νεότεροι μελετητές αλλά και συγγραφείς που τον αγαπούν έχουν αναδείξει πλείστες όσες όψεις του συγγραφέα. Ανέδειξαν τον κοινωνικό Παπαδιαμάντη, αυτόν που στηλιτεύει την αδικία, τους πολιτικάντηδες, την παραδοσιακή θέση της γυναίκας που την «πουλάνε» μέσω του γάμου, είναι υπέρ του πολιτικού γάμου κ.ά. 

Τον χιουμορίστα Παπαδιαμάντη, με την ειρωνεία και τον σαρκασμό για να υποβάλλει σε οξύτατη κριτική πολλές καταστάσεις της εποχής. Τον ερωτικό Παπαδιαμάντη, με τις ποιητικές, αισθησιακές εικόνες των αβάσταχτων ερώτων. 
Τον ποιητή Παπαδιαμάντη, με τη μαγεία των λέξεων και των φράσεων που χρησιμοποιεί. 

Εργογραφία
Μυθιστορήματα

    Η Γυφτοπούλα (1884)
    Η Μετανάστις (1880)
    Οι Έμποροι των Εθνών (1883)

Νουβέλες

    Βαρδιάνος στα σπόρκα (1893)
    Η Φόνισσα (1903)
    Τα ρόδινα ακρογιάλια (1908)
    Χρήστος Μηλιόνης (1885)

Διηγήματα

    Αγάπη στον κρεμνό
    Άγια και πεθαμένα (1896)
    Άλλος τύπος (1903)
    Αμαρτίας φάντασμα (1900)
    Άνθος του γιαλού (1906)
    Αποκριάτικη νυχτιά (1892)
    Απόλαυσις στη γειτονιά (1900)
    Άσπρη σαν το χιόνι (1907)
    Άψαλτος (1906)
    Για τα ονόματα (1902)
    Για την περηφάνια (1899)
    Γουτού γουπατού (1899)
    Γυνή πλέουσα (1905)
    Εξοχική Λαμπρή (1890)
    Εξοχικόν κρούσμα (1906)
    Έρημο μνήμα (1910)
    Έρμη στα ξένα (1906)
    Έρως – Ήρως (1897)
    Η Άκληρη (1905)
    Η Αποσώστρα (1905)
    Η Βλαχοπούλα (1892)
    Η Γλυκοφιλούσα (1894)
    Η Γραία κ' η θύελλα (1906)
    Η Δασκαλομάννα (1894)
    Η Επίσκεψις του αγίου Δεσπότη (1906)
    Η Θητεία της πενθεράς (1902)
    Η Θεοδικία της δασκάλας (1906)
    Η Ξομπλιαστήρα (1906)
    Η Κάλτσα της Νώενας (1907)
    Η Μακρακιστίνα (1906)
    Η Μαούτα (1905)
    Η Μαυρομαντηλού (1891)
    Η Νοσταλγός (1894)
    Η Ντελησυφέρω (1904)
    Η Πεποικιλμένη (1909)
    Η Πιτρόπισσα (1909)
    Η Σταχομαζώχτρα (1889)
    Η Στοιχειωμένη καμάρα (1904)
    Η Συντέκνισσα (1903)
    Η Τελευταία βαπτιστική (1888)
    Η Τύχη απ' την Αμέρικα (1901)
    Η Φαρμακολύτρια (1900)
    Η Φωνή του Δράκου (1904)
    Η Χήρα παπαδιά (1888)
    Η Χήρα του Νεομάρτυρος (1905)
    Η Χολεριασμένη (1901)
    Η Χτυπημένη (1890)
    Θάνατος κόρης (1907)
    Θέρος – Έρος (1891)
    Κοινωνική αρμονία (1906)
    Κοκκώνα θάλασσα (1900)
    Λαμπριάτικος ψάλτης (1893)
    Με τον πεζόβολο (1907)
    Μια ψυχή (1891)
    Μικρά ψυχολογία (1903)
    Ναυαγίων ναυάγια (1893)
    Νεκρός ταξιδιώτης (1910)
    Ο Αβασκαμός του Αγά (1896)
    Ο Αειπλάνητος (1903)
    Ο Αλιβάνιστος (1903)
    Ο Αμερικάνος (1891)
    Ο Ανάκατος (1910)
    Ο Γαγάτος καί τ' άλογο (1900)
    Ο Γείτονας με το λαγούτο (1900)
    Ο Διδάχος (1906)
    Ο Έρωτας στα χιόνια (1896)
    Ο Κακόμης (1903)
    Ο Καλόγερος (1892)
    Ο Κοσμολαΐτης (1903)
    Ο Ξεπεσμένος δερβίσης (1896)
    Ο Πανδρολόγος (1902)
    Ο Πανταρώτας (1891)
    Ο Πεντάρφανος (1905)
    Ο Πολιτισμός εις το χωρίον (1891)
    Ο Σημαδιακός (1889)
    Ο Τυφλοσύρτης (1892)
    Ο Χαραμάδος (1904)
    Ο Χορός εις του κ. Περιάνδρου (1905)
    Οι Δύο δράκοι (1906)
    Οι Ελαφροΐσκιωτοι (1892)
    Οι Κουκλοπαντρειές (1903)
    Οι Λίρες του Ζάχου (1908)
    Οι Μάγισσες (1900)
    Οι Ναυαγοσώσται (1901)
    Οι Παραπονεμένες (1899)
    Οι Χαλασοχώρηδες (1892)
    Ολόγυρα στη λίμνη (1892)
    Όνειρο στο κύμα (1900)
    Παιδική Πασχαλιά (1891)
    Πάσχα ρωμέικο (1891)
    Πατέρα στο σπίτι (1895)
    Ποία εκ των δύο (1906)
    Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου (1906)
    Σταγόνα νερού (1906)
    Στην Αγ. Αναστασά (1892)
    Στο Χριστό, στο Κάστρο (1892)
    Στρίγγλα μάννα (1902)
    Τ' Αγνάντεμα (1899)
    Τ' Αερικό στο δέντρο (1907)
    Τ' Αστεράκι (1909)
    Τ' Μπούφ' του π'λί (1904)
    Τα Δαιμόνια στο ρέμα (1900)
    Τα Δυό κούτσουρα (1904)
    Τα Δυό τέρατα (1909)
    Τα Καλαμπούρια ενός δασκάλου (1908)
    Τα Κρούσματα (1903)
    Τα Λιμανάκια (1907)
    Τα Πτερόεντα δώρα (1907)
    Τα Συχαρίκια (1894)
    Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη (1896)
    Της Δασκάλας τα μάγια (1909)
    Της Κοκκώνας το σπίτι (1893)
    Το Γιαλόξυλο (1905)
    Το Γράμμα στην Αμερική (1910)
    Το Ενιαύσιον θύμα (1899)
    Το Θαλάσσωμα (1906)
    Το Θαύμα της Καισαριανής (1901)
    Το Καμίνι (1907)
    Το Κρυφό Μανδράκι (1906)
    Το Μυρολόγι της φώκιας (1908)
    Το «Νάμι» της (1906)
    Το Νησί της Ουρανίτσας (1902)
    Το Πνίξιμο του παιδιού (1900)
    Το Σπιτάκι στο λιβάδι (1896)
    Το Τυφλό σοκκάκι (1906)
    Το Χριστός Ανέστη του Γιάννη
    Το Χριστόψωμο (1887)
    Το Ψοφίμι (1906)
    Τρελλή βραδυά (1901)
    Υπηρέτρα (1888)
    Υπό την βασιλικήν δρύν (1901)
    Φιλόστοργοι (1895)
    Φορτωμένα κόκκαλα (1907)
    Φτωχός άγιος (1891)
    Φώτα – Ολόφωτα (1894)
    Χωρίς στεφάνι (1896)
    Ωχ! Βασανάκια (1894)

Διακρίσεις

    Βραβευσή του από την επίσημη πολιτεία με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος λίγο πρίν από τον θανατό του.
    Δημιουργία μουσείου στην γενετειρά του Σκιάθο με το ονομά του.

Ποιήματα

    Στην Παναγίτσα στο Πυργί
    Προς την μητέρα μου (1880)
    Δέησις (1881)
    Εκπτωτος ψυχή (1881)
    Η κοιμισμένη βασιλοπούλα (1891)
    Το ωραίον φάσμα (1895)
    Εις τους αδελφούς Γιαννάκην και Κώστα Γ. Ραφτάκη (1902)
    Νύχτα βασάνου (1903)
    Επωδή παπά στη χολέρα (1879)
    Επωδή γιατρού στη χολέρα (1879)
    Το τραγούδι της Κατίνας (1892)
    Εις ιππεύουσαν Παναγυριώτισσαν (1907)
    Ερωτες στα κοπριά (1907)
    Στην Παναγία τη Σαλονικιά (1908)

 

thanos29.blogspot.gr

 

Ακολουθήστε μας

 


Εφημερίδα Παλμός Δυτικής Αθήνας

Κάντε κλίκ στην φωτογραφία για να διαβάσετε σε ηλεκτρονική μορφή την εφημερίδα

Οδηγός Αγοράς

Δωρεάν προβολή επιχειρήσεων

Κάντε κλίκ και δείτε σε ηλεκτρονική μορφή επιχειρήσεις και καταστήματα της Δυτικής Αθήνας